آموزش پریسکه در ۱۰ جلسه (جلسه ی پنجم)

آموزش شعر پریسکه در ۱۰جلسه.

 

جلسه پنجم:

آشنایی با مشخصات قالب شعر پریسکه :

 

مشخصه ی پنجم پریسکه :  “ارتباط عمودی”

 

بطور خیلی خلاصه یعنی اینکه فصل ها و کلماتِ پریسکه با هم ربطِ  داشته باشند.

 

مثالِ شعری که ارتباط عمودی ندارد:

 

آمدنت بی مقدمه بارید

با رعشه ی استخوانهایم

در تلاطم امواجِ دریای سرخ

از بی شرمی بیداد می کرد

 

در این شعر از کلمات و جملات کاملا ادبی استفاده شده ، اما ارتباط بین سطر ها و کلمات برقرار نمی باشد. و خواننده به درستی نمی فهمد که شاعر چه مفهومی را ارائه کرده است.

 

 

شعری که ارتباط عمودی دارد :

 

مگر خورشید است؟

چشمانت

که اینگونه

عرقِ شرم می ریزم

 

 

در این شعر .. ارتباط بین “خورشید و چشم و عرق کردن و شرم ” را به راحتی می توان درک کرد.

 

یعنی ارتباط طوری برقرار شده است که خواننده می فهمد از گرمای خورشید، بدن عرق می کند.

و چشم به خورشید تشبیه شده است که با زیر نظر گرفتن کسی باعث خجالت او شده است.

 

ولی اگر بگوییم؛

 

چون ماه است

چشمانت

که اینگونه

عرق شرم می ریزم

 

کلمه ی ” ماه ” هیچ ربطی به عرق ریختن نخواهد داشت..  و شاعر اینجا ارتباط عمودی را رعایت نکرده است.

 

 

به شب های بی خوابی

مهمانِ خیال شده است

ماهِ چشمانت

در برکه ی جانم

 

در این اثر خواننده به راحتی میفهمد که ” فکر کردن به چشمای تو مرا بی خواب کرده است”

 

ارتباط عمودی در این شعر چگونه است؟

 

” شب” با ” ماه ” ارتباط دارد .. چون ماه در شب  ظاهر می شود.

 

“مهمان خیال” با “ماه در برکه ” ارتباط دارد .. چون عکس ماه در برکه ، خود ماه نیست و می شود  به خیال تشبیه اش کرد.

 

پس کلماتِ

شب            در فصل

مهمانِ خیال   در فصل دوم

ماه               در فصل سوم

برکه             در فصل چهارم

با هم ارتباط عمودی دارند.

 

 

اگر موضوع یا واژه ای که درباره آن میخواهیم شعر بسراییم بطور مثال ، کلمه ی ”  آسمان” باشد باید در ادامه از واژه‌هایی استفاده کنیم که به آسمان مربوط باشد

 

مثلا:

 

آسمانی شده ای

که ابرهایت

باران ندارد

 

در اینجا سه خط نوشته ایم و در هر خط یک واژه مرتبط با خط قبلی داریم.

 

اسمان

ابر

باران

 

در بعضی از شعر ها، امکان دارد یک یا دو خط،  واژه ی مرتبط نداشته باشد ، ولی چون توضیح درباره آن موضوع است مشکلی ندارد .

 

قدم می زنم

(خاطراتم را)

(هنوز خشک نشده است)

رد پای بوسه هایمان

 

“قدم زدن” و  “رد پا ” در خط اول و آخر مرتبط هستند

و دو فصل وسط،  توضیحی برای مرتبط کردن این دو فصل هستند. در واقع این دو فصل در خدمت دو فصل اول و آخر هستند و ارتباط عمودی را قطع نکرده‌اند.

 

ارتباط عمودی مهمترین عامل در ساختارِ پریسکه است .

 

لازم است فصولِ پریسکه، توسط استفاده از کلمات و قرار دادن فصل ها در مکان های مناسب، از لحاظ منطقی به هم مرتبط باشند.

 

بطوری که خواننده بتواند در کمترین زمانِ ممکن آن ارتباط را کشف نماید.

 

همچنین  باید علت و معلول  و ارتباط آن با فعل و فاعل ، مشخص باشد به طوری که سوال بی پاسخی  در ذهن خواننده باقی نماند .

 

 

پایان جلسه پنجم.

مرتضی نعمتی

 

ادامه دارد؛

شما هم دیدگاهی برای این مطلب ارسال کنید



پریسکه سرا مژگان میرافضل
معرفی نامه ی پریسکه سرا مژگان میرافضل را در ادامه ی مطلب ببینید
ادامه مطلب
پریسکه سرا مرتضی نعمتی
معرفی نامه شاعر پریسکه مرتضی نعمتی را در ادامه مطلب مشاهده نمایید
ادامه مطلب
پریسکه سرا بهزاد حیدری
معرفی نامه ی شاعر پریسکه بهزاد حیدری را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب
پریسکه سرا حمید صراف
معرفی نامه ی شاعر پریسکه حمید صراف را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب
پریسکه سرا زهرا نادری
معرفی نامه سرکار خانم زهرا نادری را در ادامه مطلب مشاهده نمایید
ادامه مطلب
پریسکه عبدالملک خرمالی
معرفی نامه عبدالملک خرمالی را در ادامه مطلب مشاهده نمایید
ادامه مطلب
پریسکه سرا آرمیتا مولوی
معرفی نامه ی پریسکه سرا آرمیتا مولوی را در ادامه مطلب بخوانید
ادامه مطلب
پریسکه سرا ایمان شفیعی
معرفی نامه ی پریسکه سرا ایمان شفیعی را در ادامه ی مطلب بخوانید
ادامه مطلب
پریسکه سرا حدیثه شریفی
معرفی نامه پریسکه سرا حدیثه شریفی را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب
پریسکه سرا فرزانه قربانی
جهت مشاهده معرفی سرکار خانم فرزانه قربانی به ادامه مطلب بروید
ادامه مطلب
پریسکه سرا دریا افکارآزاد
معرفی نامه ی پریسکه سرا دریا افکارآزاد را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب
پریسکه سرا مهدی موفق
معرفی نامه ی پریسکه سرا مهدی موفق را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب

استفاده از پریسکه های این سایت تنها با ذکر منبع و نام شاعر مجاز است